Złoto inwestycyjne - jak kupić sztabki i monety i ile naprawdę kosztuje marża
Złoto inwestycyjne kupisz u mennicy lub dealera bez VAT, ale zapłacisz marżę: 8.10.2026 r. Krugerrand 1 oz kosztował w Tavex 16 483 zł, a odkup od klienta wynosił 15 967 zł - to 3,1% różnicy. Po pół roku od końca miesiąca zakupu sprzedaż jest wolna od PIT.
W tekście
- Co to jest złoto inwestycyjne?
- Czy przy zakupie złota płaci się VAT?
- Ile kosztuje złoto inwestycyjne i jaka jest marża dealera?
- Sztabka czy moneta - co ma niższą marżę?
- Gdzie kupić złoto inwestycyjne?
- Gdzie przechowywać złoto?
- Czy od sprzedaży złota płaci się podatek?
- Czy można inwestować w złoto bez kupowania sztabek?
- Pytania i odpowiedzi
- Źródła
Opisuję, jak działa instrument i jak policzyć koszty i ryzyka. Nie mówię, co kupić. Wyniki z przeszłości nie gwarantują przyszłych, a inwestycje mogą przynieść stratę. Decyzję podejmujesz sam.
Złoto inwestycyjne, czyli sztabki o próbie co najmniej 995 i monety bulionowe spełniające warunki z ustawy o VAT, kupisz w mennicy lub u dealera bez podatku VAT, ale cena zawiera marżę, a przy odsprzedaży dostaniesz mniej. 8 października 2026 r. Tavex sprzedawał złotego Krugerranda 1 oz za 16 483 zł i odkupywał go za 15 967 zł, więc kupno i natychmiastowa sprzedaż kosztowałyby 516 zł, czyli 3,1%.
- Złoto inwestycyjne jest zwolnione z VAT (art. 121-122 ustawy o VAT): sztabki od próby 995, monety od próby 900 wybite po 1800 r.
- Realny koszt to spread, czyli różnica między ceną sprzedaży a ceną odkupu: przy monetach 1 oz w Tavex 3,1-4,5%, przy sztabce 100 g 2,6% (8.10.2026).
- Sprzedaż złota po upływie pół roku, licząc od końca miesiąca zakupu, nie jest przychodem w PIT.
- Większe sztabki mają niższą marżę na gram, ale trudniej je sprzedać w częściach.
- Alternatywa bez fizycznego kruszcu: ETF/ETC na złoto przez rachunek maklerski - z opłatą roczną i podatkiem Belki.
Co to jest złoto inwestycyjne?
To pojęcie z ustawy o VAT. Art. 121 ust. 1 definiuje złoto inwestycyjne jako:
- złoto w postaci sztabek lub płytek o próbie co najmniej 995 tysięcznych,
- złote monety, które łącznie: mają próbę co najmniej 900 tysięcznych, zostały wybite po 1800 r., są lub były prawnym środkiem płatniczym w kraju pochodzenia i są sprzedawane po cenie nie wyższej niż 80% ponad wartość rynkową zawartego w nich złota.
Monety z corocznej listy publikowanej w Dzienniku Urzędowym UE (seria C) z mocy prawa spełniają te warunki przez cały rok (art. 121 ust. 2). W praktyce chodzi o popularne monety bulionowe: Krugerrand, Maple Leaf, Wiedeński Filharmonik, Britannia, Kangur, American Eagle.
Biżuteria i złom złota nie są złotem inwestycyjnym - przy ich zakupie płacisz VAT, a cena zawiera koszt wykonania.
Czy przy zakupie złota płaci się VAT?
Nie, jeśli kupujesz złoto inwestycyjne. Art. 122 ust. 1 ustawy o VAT zwalnia od podatku dostawę, wewnątrzwspólnotowe nabycie i import złota inwestycyjnego. Dlatego na stronach dealerów przy sztabkach i monetach złotych zobaczysz oznaczenie „ZW” albo „VAT zwolniony”.
Inaczej jest ze srebrem, platyną i palladem - tam zwolnienia nie ma, co opisuję w tekście o srebrze inwestycyjnym.
Ile kosztuje złoto inwestycyjne i jaka jest marża dealera?
Sprawdziłem ceny na stronach dealerów wieczorem 8 października 2026 r. Punktem odniesienia jest cena NBP z tego dnia: 518,49 zł za gram, czyli 16 127 zł za uncję trojańską (31,1035 g) i 51 849 zł za 100 g.
| Produkt (Tavex) | Cena sprzedaży | Cena odkupu | Spread | Sprzedaż vs cena NBP |
|---|---|---|---|---|
| Krugerrand 1 oz | 16 483 zł | 15 967 zł | 3,13% | +2,2% |
| Maple Leaf 1 oz | 16 629 zł | 15 967 zł | 3,98% | +3,1% |
| Wiedeński Filharmonik 1 oz | 16 710 zł | 15 967 zł | 4,45% | +3,6% |
| Sztabka 1 oz Valcambi | 16 581 zł | 16 046 zł | 3,23% | +2,8% |
| Sztabka 100 g Valcambi | 52 681 zł | 51 333 zł | 2,56% | +1,6% |
Źródło: tavex.pl, ceny z 8.10.2026 r.; spread liczony jak u dealera: (sprzedaż - odkup) / sprzedaż; porównanie z ceną NBP - wyliczenie własne.
Ceny u innych dealerów tego samego wieczoru (tylko ceny sprzedaży, bo odkupu na stronach produktów nie podają):
- Mennica Skarbowa - Krugerrand 1 oz z różnych roczników 16 419 zł, nowe roczniki 16 582-16 614 zł; na stronie głównej sztabka KGHM 1 oz za 16 691 zł i 100 g za 53 855 zł,
- Mennica Kapitałowa - Krugerrand 2025/2026 1 oz za 16 534 zł (przy 1-4 sztukach), na stronie głównej sztabka 100 g CertiCard za 52 831 zł.
Odkup Krugerranda według porównywarki spotprice.pl (8.10.2026, ok. 21:17) wahał się u 22 dealerów od 15 534 zł do 16 057 zł. Różnica między najlepszym i najgorszym skupem to ponad 500 zł na jednej monecie - przy sprzedaży warto porównać kilka ofert.
Jak policzyć, ile tracisz na samym kupnie i sprzedaży?
Kupujesz 1 Krugerranda w Tavex 8.10.2026 r. za 16 483 zł.
- Gdybyś sprzedał go tego samego dnia temu samemu dealerowi, dostałbyś 15 967 zł.
- Strata na spreadzie: 16 483 - 15 967 = 516 zł, czyli 3,13% ceny zakupu.
- Żeby wyjść na zero, cena odkupu musi wzrosnąć o 516 ÷ 15 967 = 3,2%.
- Przy cenie NBP 518,49 zł/g oznacza to wzrost ceny złota mniej więcej do 535 zł/g (przy założeniu, że marża dealera się nie zmieni).
Sztabka czy moneta - co ma niższą marżę?
Z danych z 8.10.2026 r. wynikają trzy zasady:
- Im większa sztabka, tym niższa marża na gram. Sztabka 100 g w Tavex była droższa od ceny NBP o 1,6%, a sztabka 1 oz o 2,8%.
- Popularne monety mają niewiele wyższą marżę niż sztabki 1 oz, a Krugerrand był wręcz tańszy od sztabki tej samej wagi. Monety są łatwiejsze do sprzedaży u dowolnego dealera, bo są rozpoznawalne.
- Duża sztabka jest mniej elastyczna. Sztabki 100 g nie sprzedasz w częściach - jeśli potrzebujesz 5 tys. zł, musisz sprzedać całość. Mniejsze jednostki (1 oz, 10 g) pozwalają sprzedawać stopniowo, ale każda ma wyższą marżę na gram.
Ta sama logika działa przy najmniejszych sztabkach (1 g, 2,5 g, 5 g): koszt wybicia i certyfikatu rozkłada się na mało kruszcu, więc cena za gram jest wyraźnie wyższa niż przy sztabce 100 g. Zanim kupisz, przelicz cenę produktu na gram i porównaj z ceną NBP.
Gdzie kupić złoto inwestycyjne?
Najczęściej wybierane miejsca:
- mennice i dealerzy online - zamówienie przez stronę, płatność przelewem, wysyłka ubezpieczona lub odbiór osobisty; ceny zmieniają się w ciągu dnia razem z rynkiem,
- salony stacjonarne dealerów - możliwość obejrzenia produktu i płatności na miejscu,
- niektóre banki - oferują sztabki w wybranych oddziałach, ale zwykle z wyższą marżą niż wyspecjalizowani dealerzy.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze sprzedawcy:
- czy podaje jednocześnie cenę sprzedaży i cenę odkupu (to pozwala policzyć spread),
- czy sztabka ma certyfikat lub opakowanie z numerem seryjnym od rafinerii z listy LBMA,
- jaki jest koszt i ubezpieczenie wysyłki,
- czy cena dotyczy produktu dostępnego od ręki, czy z dostawą za kilka tygodni (w Mennicy Skarbowej różnica dla Krugerranda wynosiła ok. 30-190 zł),
- czy płatność gotówką jest możliwa - przy większych transakcjach dealer stosuje procedury z ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy, w tym ustala tożsamość klienta.
Gdzie przechowywać złoto?
Złoto fizyczne trzeba gdzieś trzymać i to ma swój koszt lub ryzyko:
- w domu - bez kosztów, ale z ryzykiem kradzieży; standardowe ubezpieczenie mieszkania zwykle ma niskie limity na kosztowności, więc trzeba sprawdzić warunki polisy,
- w skrytce bankowej - opłata roczna według tabeli opłat banku, zawartość skrytki zwykle nie jest automatycznie ubezpieczona,
- w skarbcu dealera - część dealerów oferuje przechowywanie za opłatą, kruszec pozostaje Twoją własnością, ale musisz zaufać firmie.
Nie przechowuj sztabek wyjętych z certyfikatu lub folii - uszkodzone opakowanie może obniżyć cenę odkupu.
Czy od sprzedaży złota płaci się podatek?
Złoto fizyczne to dla PIT „inna rzecz”. Art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d ustawy o PIT uznaje za źródło przychodu odpłatne zbycie innych rzeczy, jeśli nastąpiło „przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie”. W praktyce:
- sprzedaż po tym terminie - nie ma podatku i nie wykazujesz jej w zeznaniu,
- sprzedaż przed tym terminem - dochód (cena sprzedaży minus koszt zakupu) wykazujesz w PIT-36 i płacisz podatek według skali (12% lub 32%),
- termin liczy się od końca miesiąca zakupu: złoto kupione 8 października 2026 r. możesz sprzedać bez podatku od 1 maja 2027 r. (pół roku liczone od 31 października 2026 r.).
Zachowaj fakturę lub paragon zakupu - to dowód daty i kosztu nabycia.
Zupełnie inaczej opodatkowane są ETF-y i ETC na złoto: zysk z ich sprzedaży to dochód kapitałowy z 19% podatkiem Belki, niezależnie od tego, jak długo je trzymasz (chyba że kupujesz je w ramach IKE i spełnisz warunki zwolnienia). Zasady opisuję w tekście o podatku Belki.
Czy można inwestować w złoto bez kupowania sztabek?
Tak, przez fundusze notowane na giełdzie. Według stron emitentów i GPW z 8.10.2026 r.:
- iShares Physical Gold ETC (IGLN, SGLN, EGLN) - zabezpieczony fizycznym złotem, opłata (TER) 0,12% rocznie,
- Invesco Physical Gold ETC (SGLD) - TER 0,12% rocznie według justETF,
- Xetra-Gold (4GLD) - instrument z prawem do fizycznej dostawy złota, opłata za przechowanie ok. 0,3% rocznie,
- PZU ETF Gold na GPW (ETFPZUGOLD) - notowany od 11.05.2026 r., kurs 86,87 zł 8.10.2026 r.; według materiałów rynkowych oparty na kontraktach terminowych i zabezpieczony walutowo do złotego,
- HANetf Royal Mint Physical Gold ETC na GPW (ETCGLDRMAU) - zabezpieczony fizycznym złotem, bez zabezpieczenia walutowego.
Plusy i minusy w porównaniu z fizycznym złotem:
- spread na giełdzie jest zwykle ułamkiem procenta, a nie 2-4%,
- nie musisz przechowywać kruszcu,
- płacisz opłatę roczną funduszu i prowizję maklerską,
- zysk podlega podatkowi Belki bez względu na czas trzymania,
- nie masz fizycznego dostępu do metalu.
Jak w ogóle kupić fundusz na giełdzie, opisałem w przewodniku po ETF-ach.
Cena złota w złotych spadła od 3.03.2026 do 30.06.2026 r. z 624,92 do 489,61 zł/g (dane NBP), czyli o 21,7%. Do tego dochodzi spread dealera. Złoto nie wypłaca odsetek - w okresie, w którym go trzymasz, nie zarabia tak jak lokata czy obligacje skarbowe.
Pytania i odpowiedzi
Czy złoto inwestycyjne jest zwolnione z VAT?
Tak. Art. 122 ustawy o VAT zwalnia z podatku dostawę złota inwestycyjnego: sztabek o próbie co najmniej 995 i monet o próbie co najmniej 900 wybitych po 1800 r., które były środkiem płatniczym w kraju pochodzenia. Biżuteria i złom nie korzystają ze zwolnienia.
Ile wynosi marża na złoto inwestycyjne?
8.10.2026 r. w Tavex spread między ceną sprzedaży a odkupu wynosił 3,13% dla Krugerranda 1 oz, 3,98% dla Maple Leaf i 2,56% dla sztabki 100 g. W porównaniu z ceną NBP sztabka 100 g była droższa o 1,6%, a sztabka 1 oz o 2,8%.
Kiedy można sprzedać złoto bez podatku?
Po upływie pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym złoto kupiłeś (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d ustawy o PIT). Złoto kupione w październiku 2026 r. sprzedasz bez podatku od 1 maja 2027 r.
Co lepiej kupić - sztabkę czy monetę?
Sztabki 100 g i większe mają najniższą marżę na gram. Monety bulionowe 1 oz mają nieco wyższą marżę, ale łatwiej je sprzedać u dowolnego dealera i można je zbywać po jednej. Wybór zależy od kwoty i od tego, czy będziesz chciał sprzedawać częściami.
Czy kupno złota trzeba zgłaszać do urzędu skarbowego?
Samego zakupu złota inwestycyjnego nie zgłaszasz. Przy większych transakcjach dealer ustala tożsamość klienta zgodnie z przepisami o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy. Przy sprzedaży przed upływem pół roku dochód wykazujesz w PIT-36.
Źródła
- Ustawa o VAT, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1263 (art. 120-123) - sprawdzone 8.10.2026
- Ustawa o PIT, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 592 (art. 10 ust. 1 pkt 8) - sprawdzone 8.10.2026
- NBP - cena złota - sprawdzone 8.10.2026
- Tavex - złoto (ceny sprzedaży i odkupu) - sprawdzone 8.10.2026
- Mennica Skarbowa - sprawdzone 8.10.2026
- Mennica Kapitałowa - sprawdzone 8.10.2026
- spotprice.pl - skup Krugerranda u dealerów - sprawdzone 8.10.2026
- iShares Physical Gold ETC - sprawdzone 8.10.2026
- justETF - Invesco Physical Gold ETC - sprawdzone 8.10.2026
- Xetra-Gold - sprawdzone 8.10.2026
- GPW - PZU ETF Gold - sprawdzone 8.10.2026
